ปุยทำงานประจำเป็น Developer เงินเดือน 30,000 บาท
โบ เพื่อนปุย ลาออกไปเป็น freelance designer รายได้เฉลี่ย 50,000 บาท/เดือน
ผ่านไปปีหนึ่ง สองคนนัดเจอกัน:
- ปุย: ซื้อรถ City มือสองได้ มีเงินเก็บ 60,000 บาท
- โบ: ยังขับรถมอเตอร์ไซค์เก่า เงินเก็บ 20,000 บาท
โบ งงมาก “รายได้กว่าเอ็งเป็นเท่าตัว ทำไมเหลือเงินน้อยกว่า?”
เพราะ “รายได้” กับ “เงินที่เหลือจริง” ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
คำนวณเปรียบเทียบจริง
ลองมาคำนวณกัน:
ปุย (พนักงาน เงินเดือน 30,000)
รายได้รวมต่อปี:
| รายการ | ยอด |
|---|---|
| เงินเดือน 12 เดือน | 360,000 |
| โบนัส 1.5 เดือน (เฉลี่ย) | 45,000 |
| รวมต่อปี | 405,000 |
สิ่งที่บริษัทจ่ายให้ “เพิ่ม” (ไม่อยู่ในเงินเดือน):
- ประกันสังคม สมทบ 5% โดยบริษัท ~ 9,000/ปี
- กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (บางบริษัท) 3-5% ~ 12,000/ปี
- ประกันสุขภาพกลุ่ม ~ 8,000-15,000/ปี
- ประกันชีวิตกลุ่ม ~ 3,000-5,000/ปี
- วันลาพักร้อน + ลาป่วย 20+ วัน (ได้เงินเดือนอยู่)
- มูลค่ารวมประมาณ: 30,000-45,000 บาท/ปี
ภาษีที่ต้องจ่าย (กรณีไม่ลดหย่อนพิเศษ):
รายได้รวม: 405,000
หักค่าใช้จ่าย 50% (cap): -100,000
ลดหย่อนส่วนตัว: -60,000
หักประกันสังคม: -9,000
รายได้สุทธิ: 236,000
ภาษีตามขั้น:
150,000 แรก = 0
150,001-236,000 = 4,300 (5%)
ภาษีรวมต่อปี: ~4,300 บาท
สรุปเงินที่เหลือจริงของปุยต่อปี:
รายได้ 405,000
หักภาษี -4,300
หักประกันสังคม -9,000
+ มูลค่าสวัสดิการ ~ 30,000
= เงิน + สิทธิประโยชน์ ~ 421,700 บาท
โบ (freelance รายได้เฉลี่ย 50,000/เดือน)
รายได้รวมต่อปี:
| รายการ | ยอด |
|---|---|
| รายได้รวม 12 เดือน | 600,000 |
| โบนัส | 0 |
| รวมต่อปี | 600,000 |
แต่ freelance ต้องจ่าย “ทุกอย่างเอง”:
- ประกันสังคม ม.40 ทางเลือก 2 = ~1,800/ปี (เว็บ SSO)
- ประกันสุขภาพเอกชน (เพราะ ม.40 ครอบคลุมจำกัด) ~ 15,000-25,000/ปี
- ค่าใช้จ่ายงาน (internet, ค่าไฟ work from home, อุปกรณ์, software subscription) ~ 50,000-80,000/ปี
- ไม่มี “วันลาพักร้อน” — ทุกวันที่ไม่ทำ = ไม่มีรายได้
ภาษีที่ต้องจ่าย (40(2) เหมา 50% cap):
รายได้รวม: 600,000
หักค่าใช้จ่าย 50% (cap): -100,000
ลดหย่อนส่วนตัว: -60,000
หักประกันสังคม ม.40: -1,800
รายได้สุทธิ: 438,300
ภาษีตามขั้น:
150,000 แรก = 0
150,001-300,000 = 7,500 (5%)
300,001-438,300 = 13,830 (10%)
ภาษีรวมต่อปี: ~21,330 บาท
สรุปเงินที่เหลือจริงของโบต่อปี:
รายได้ 600,000
หักภาษี -21,330
หักประกันสังคม -1,800
หักค่าใช้จ่ายงาน ~-60,000
หักประกันสุขภาพ ~-20,000
= เงินจริงในกระเป๋า ~ 496,870 บาท
ตัวเลขสรุป
| ปุย (พนักงาน 30K) | โบ (freelance 50K) | |
|---|---|---|
| รายได้รวม | 405,000 | 600,000 |
| ภาษี | -4,300 | -21,330 |
| ประกันสังคม | -9,000 | -1,800 |
| ค่าใช้จ่ายงาน | 0 | -60,000 |
| ประกันสุขภาพ | ฟรี (กลุ่ม) | -20,000 |
| เงินสด + สวัสดิการ | ~421,700 | ~496,870 |
| ความต่าง | base | +75,000 |
ดูตัวเลขแล้วโบดูเหมือนได้เยอะกว่า ~75,000 บาท/ปี
แต่ยังขาดอีกหลายข้อ:
4 ค่าใช้จ่ายซ่อนที่ freelance ลืม
1. ค่า “วันหยุดและวันป่วย”
พนักงานป่วยลา 5 วัน → ได้เงินเดือนเต็มเดือน Freelance ป่วย 5 วัน → ไม่มีรายได้ 5 วัน
ถ้าโบป่วย/ลาพักผ่อน 25 วัน/ปี → ขาดรายได้ ~ 41,000 บาท (50K × 25/30)
2. ค่า “เกษียณ”
พนักงานมี:
- ประกันสังคม → บำนาญตอน 55 ปี
- กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ → เก็บ 3-5% ของเงินเดือน บริษัทสมทบเพิ่ม
- บางบริษัทมี Provident Fund → เก็บได้ถึง 15%
Freelance ต้องเก็บเอง 100% แนะนำ: เก็บอย่างน้อย 15-20% ของรายได้ทุกเดือน เข้า RMF/SSF/หุ้นกู้
โบ ถ้าจะมีเงินเกษียณเท่าปุย → ต้องเก็บ ~ 90,000 บาท/ปี เพิ่มเติม
3. ค่า “ไม่ทำงานบางช่วง”
รายได้ freelance ไม่ใช่ 50,000 ทุกเดือนเป๊ะๆ บางเดือนได้ 80,000 บางเดือนได้ 20,000
ถ้าเก็บ Emergency Fund 6 เดือนของค่าใช้จ่าย ไม่ได้ — เจอเดือนงานน้อยจะลำบาก
4. ค่า “เครื่องมือ”
- Adobe Suite, Figma Pro, GitHub Copilot, Hosting, Domain
- Laptop ใหม่ทุก 3 ปี = ~ 60,000 / 3 = 20,000/ปี
- Coworking space (บางคน) = 50,000-100,000/ปี
โบจ่ายค่านี้เองทั้งหมด พนักงานบริษัทใช้ของบริษัท
คำนวณ “เงินที่เหลือจริง” หลังหักทุกอย่าง
กรณีโบเก็บเงินเกษียณ 15% + รวมค่าใช้จ่ายซ่อน:
เงินคงเหลือ (เดิม): 496,870
- เก็บเกษียณ 15%: -90,000
- ค่าวันลาที่ไม่ได้ทำงาน: -41,000 (โดยประมาณ)
- ค่าเครื่องมือ: -20,000
= เงินใช้จริง: ~345,870 บาท
โบ ได้น้อยกว่าปุย ~ 76,000 บาท/ปี
แม้จะมี “รายได้บนกระดาษ” สูงกว่าเท่าตัว 🤯
5 วิธีแก้สำหรับ freelance
1. ตั้งราคาให้รวม “ต้นทุนพนักงาน”
อย่าตั้งราคาเทียบ “เงินเดือนพนักงาน” → ต้องบวก:
- ภาษีของคุณเอง
- ประกันสุขภาพเอง
- เงินเก็บเกษียณ
- ค่าวันลา
สูตรง่ายๆ: ค่าตัวที่ควรเรียก = เงินเดือนเทียบเคียง × 1.5-2
(ลึกขึ้นในบทความ “สูตรคำนวณค่าตัว freelance”)
2. เก็บ Emergency Fund อย่างน้อย 6 เดือน
ใช้บัญชี high-yield savings เก็บไว้แตะไม่ถึง
3. ออมเกษียณอย่างน้อย 15-20% ของรายได้
ผ่าน RMF / SSF / กองทุนหุ้นกู้ — ลดหย่อนภาษีได้ด้วย
4. ซื้อประกันสุขภาพแบบครอบคลุม
ป่วยหนักครั้งเดียวอาจล้างเงินเก็บหมด
5. Track รายได้-ค่าใช้จ่ายอย่างจริงจัง
รู้ว่าเดือนนี้รายได้เท่าไหร่ ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่ เหลือจริงเท่าไหร่ — ไม่ใช่แค่ “ดูยอดเงินในบัญชี”
💡 Kitslancer มี dashboard แสดงรายได้ vs ค่าใช้จ่ายแต่ละโปรเจค + ประมาณการรายได้ไตรมาสถัดไป — ช่วยวางแผนเงินได้ดีกว่าใช้ Excel
สรุป
freelance รายได้ 50K ที่ไม่วางแผนการเงิน = ต่ำกว่าพนักงาน 30K ที่มีระเบียบ
แต่ freelance รายได้ 50K ที่ตั้งราคาถูกต้อง + เก็บออม 15-20% + ซื้อประกัน = เหนือกว่าพนักงานเป็นเท่าตัวจริงๆ
ความแตกต่างคือ วินัย ไม่ใช่รายได้
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- สำนักงานประกันสังคม — มาตรา 40
- กรมสรรพากร — ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
- บทความที่เกี่ยวข้อง: 5 ความผิดพลาดเรื่องภาษีของ freelance
อยากดูตัวเลขจริงของคุณว่า “เงินคงเหลือ” หลังหักภาษีและค่าใช้จ่ายเป็นเท่าไหร่? Kitslancer คำนวณให้ทั้งหมดอัตโนมัติ — ใช้งานฟรี