ถ้าคุณเป็น freelance ที่รับงานจากบริษัท คุณคงเคยเจอประโยคนี้: “งาน 100,000 บาท จ่ายคุณ 97,000 นะ ส่วน 3% หักภาษีไว้”
หลายคนคิดว่า “เออ ก็คือเสียภาษีไปแล้วใช่ไหม” — ผิด เงินก้อนนี้ยังเป็นของคุณอยู่ แค่ไปฝากไว้ที่กรมสรรพากรล่วงหน้าเท่านั้น
บทความนี้สอนทุกขั้นตอน — ตั้งแต่เข้าใจว่า WHT คืออะไร จนถึงได้เงินคืนกลับเข้าบัญชี
⚠️ บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป กฎหมายและอัตราภาษีอาจมีการปรับปรุง ตรวจสอบล่าสุดที่เว็บกรมสรรพากร
WHT 3% คืออะไร และทำไม freelance ทุกคนถึงโดน
WHT ย่อมาจาก Withholding Tax หรือ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย เป็นกลไกที่กรมสรรพากรใช้เก็บภาษีล่วงหน้า แทนที่จะรอเก็บปลายปีทีเดียว
กฎ:
- ผู้จ่ายเงิน (ลูกค้านิติบุคคล) มีหน้าที่หักภาษีไว้และนำส่งกรมสรรพากร
- ผู้รับเงิน (freelance/บุคคลธรรมดา) ได้รับเงินสุทธิ + หนังสือรับรอง (50 ทวิ) เป็นหลักฐาน
- เงินที่หักไว้ = “ภาษีจ่ายล่วงหน้า” → นำมาหักออกจากภาษีตอนยื่นปลายปีได้
อัตราที่หักสำหรับ freelance:
| ประเภทงาน | อัตราหัก |
|---|---|
| ค่าจ้างทำของ / ค่าบริการ | 3% |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน | 5% |
| ค่าโฆษณา | 2% |
ส่วนใหญ่ freelance (ออกแบบ, เขียนโปรแกรม, เขียน content, ถ่ายภาพ) เข้าข่าย “ค่าจ้างทำของ” → โดน 3%
ใครหักคุณ ใครไม่หัก
ลูกค้าที่ต้องหัก WHT:
- บริษัท (Co., Ltd. / Public Co., Ltd.)
- ห้างหุ้นส่วน
- มูลนิธิ / สมาคม
- หน่วยงานราชการ
ลูกค้าที่ไม่ต้องหัก:
- บุคคลธรรมดา (เช่นเจ้าของร้านเล็กๆ ที่ไม่ได้จดบริษัท)
- ลูกค้าต่างประเทศ (แต่ต้องเสียภาษีเอง)
Tip: ถ้าลูกค้าเป็นบุคคลธรรมดา จะไม่มีการหัก WHT แต่คุณยังต้องนำรายได้ก้อนนี้ไปยื่นภาษีปลายปีเอง (ห้ามลืม!)
ขั้นตอนที่ 1: ขอใบ 50 ทวิ ทุกครั้ง
50 ทวิ คือชื่อเล่นของ “หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย” — เป็นใบเสร็จยืนยันว่าคุณถูกหักภาษีไปจริง
ทำไมสำคัญ:
- ใช้เป็นหลักฐานตอนยื่นภาษี → เอา WHT มาหักออกจากภาษีที่ต้องจ่าย
- ไม่มี 50 ทวิ = สรรพากรไม่รู้ว่าคุณถูกหักมาก่อน = เสียเงินฟรี
ขอตอนไหน: ทันทีที่ได้รับเงินจากลูกค้า
ข้อมูลในใบ 50 ทวิ ต้องมี:
- ชื่อ-นามสกุล + เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของคุณ
- ชื่อ + เลขผู้เสียภาษีของผู้จ่ายเงิน
- ประเภทเงินได้ (40(2) ค่าจ้างทำของ มักใช้สำหรับ freelance)
- จำนวนเงินที่จ่าย + ภาษีที่หัก
- วันที่จ่าย
ปัจจุบันลูกค้าส่วนใหญ่ส่งให้ทางอีเมลเป็น PDF ไม่ต้องเก็บกระดาษ — แต่ต้อง เก็บไฟล์ไว้ จนกว่าจะยื่นภาษีและได้คืนเงินเรียบร้อย
ขั้นตอนที่ 2: รวบรวม 50 ทวิ ทั้งปี
ปลายปี (ธันวาคม) — รวบรวม 50 ทวิ ทุกใบที่ได้ทั้งปี
สิ่งที่ต้องสรุปก่อนยื่นภาษี:
- รายได้รวมทั้งปี
- WHT ที่ถูกหักรวมทั้งปี
- ใบเสร็จค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับงาน (ถ้าจะหักตามจริง)
💡 Kitslancer มีระบบช่วยติดตามรายได้ต่อโปรเจค + WHT แต่ละใบ → ปลายปีไม่ต้องนั่งรวมจากอีเมลเก่า
ขั้นตอนที่ 3: ยื่นภาษีผ่าน e-Filing
เข้าระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร → เลือกแบบฟอร์ม:
- ภ.ง.ด. 90 — สำหรับรายได้ประเภท 40(5)-(8) เช่น freelance ที่ตีความเป็นกิจการ
- ภ.ง.ด. 91 — สำหรับเงินเดือนอย่างเดียว
- ภ.ง.ด. 94 — สำหรับยื่นกลางปี (ภายในกันยายน)
กรอกข้อมูลสำคัญ:
- รายได้รวม
- ค่าใช้จ่าย (เหมา 50% ไม่เกิน 100,000 สำหรับ 40(2) / ตามจริงสำหรับ 40(8))
- ลดหย่อนต่างๆ (ส่วนตัว 60,000, ประกันชีวิต, RMF, ฯลฯ)
- ภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักไว้ ← ตรงนี้สำคัญ
ระบบจะคำนวณภาษีที่ต้องจ่ายจริง แล้ว หักออกจาก WHT ที่ถูกหักไว้แล้ว:
- ถ้าภาษีจริง > WHT → ต้องจ่ายเพิ่ม
- ถ้าภาษีจริง < WHT → ได้คืน (เลือกรับโอนเข้าบัญชี)
ตัวอย่างคำนวณ
กรณี A — freelance รายได้ 600,000 บาท/ปี (40(2) เหมา 50%):
รายได้รวม: 600,000
หักค่าใช้จ่าย 50% (cap): -100,000
หักลดหย่อนส่วนตัว: -60,000
หักประกันชีวิต: -50,000
รายได้สุทธิ: 390,000
ภาษีตามอัตราก้าวหน้า:
150,000 แรก ยกเว้น = 0
150,001-300,000 = 7,500 (5%)
300,001-390,000 = 9,000 (10%)
รวมภาษีที่ต้องจ่าย = 16,500
WHT ที่ถูกหักไว้ (3% × 600,000) = 18,000
ผลลัพธ์: ได้คืน 18,000 - 16,500 = 1,500 บาทกรณี B — freelance รายได้ 1,500,000 บาท/ปี (40(2)):
รายได้รวม: 1,500,000
หักค่าใช้จ่าย (cap 100K): -100,000
หักลดหย่อนส่วนตัว: -60,000
รายได้สุทธิ: 1,340,000
ภาษีตามอัตราก้าวหน้า:
รวมประมาณ ~218,000
WHT ที่ถูกหักไว้ (3% × 1,500,000) = 45,000
ผลลัพธ์: ต้องจ่ายเพิ่ม 218,000 - 45,000 = 173,000 บาท⚠️ การคำนวณข้างต้นเป็นตัวอย่างคร่าวๆ ตัวเลขจริงขึ้นกับการลดหย่อนและประเภทเงินได้ที่เลือก — ใช้ระบบ e-Filing คำนวณให้แม่นที่สุด
ขั้นตอนที่ 4: รอเงินคืน
ถ้าผลคำนวณคือ “ได้คืน” — กรอกเลขบัญชีในระบบ e-Filing → กรมสรรพากรโอนคืนภายใน 15-90 วัน (โดยทั่วไปเร็วกว่าถ้ายื่นเร็วและไม่มีข้อสงสัย)
เคสที่ทำให้ช้า:
- ยื่นใกล้ deadline (เมษายน คนยื่นเยอะ)
- เอกสารไม่ครบ → ถูกขอเอกสารเพิ่ม
- ตัวเลขผิดปกติ → ถูก audit
Checklist เก็บ WHT ตลอดทั้งปี
ทำตามนี้แล้วปลายปีจะสบายมาก:
- ทุกครั้งที่ออก Invoice ให้บริษัท → เตือนตัวเองว่าจะถูกหัก 3%
- ทุกครั้งที่ได้รับเงิน → ขอ 50 ทวิ ทันที อย่ารอ
- เก็บใน Drive folder แยกตามปี (เช่น
WHT-2569/) - ตั้งชื่อไฟล์:
[ลูกค้า]_[เดือน]_[ยอด].pdf→ ค้นง่าย - จดยอด WHT รวมทุกเดือนใน spreadsheet
- มีนาคม — ยื่นภาษีปลายปี อย่าลืมใส่ WHT
- ถ้าได้คืน — เลือกรับโอน รอ 15-90 วัน
คำถามที่เจอบ่อย
Q: ลูกค้าไม่ส่ง 50 ทวิ ทำยังไง? A: ทวงให้ส่ง — กฎหมายบังคับให้บริษัทออกใบนี้ ถ้าไม่ส่งจริงๆ → ติดต่อกรมสรรพากร (สรรพากรพื้นที่หรือผ่านระบบ e-Filing)
Q: ลืม 50 ทวิ เก่า ไม่ได้เอามายื่น ขอย้อนหลังได้ไหม? A: ได้ — ยื่นภาษีย้อนหลังได้ ภายใน 3 ปี
Q: รับงานจากบริษัทต่างประเทศ ถูกหักภาษีไหม? A: บริษัทต่างประเทศไม่หัก WHT แต่คุณต้องนำเงินก้อนนี้มายื่นภาษีปลายปี (ถ้าเป็นเงินบาทเข้าบัญชีไทย)
Q: รายได้น้อย ต้องยื่นภาษีไหม? A: ถ้ารายได้รวมเกิน 60,000 บาท/ปี ต้องยื่น (แต่อาจไม่ต้องเสียภาษี) — ถ้าโดน WHT แล้วไม่ยื่น = เสียเงินฟรี
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมสรรพากร — เว็บไซต์หลัก
- ระบบ e-Filing — ยื่น ภ.ง.ด. 90, 91, 94 ออนไลน์
- ระบบ e-Withholding Tax — สำหรับลูกค้านิติบุคคลที่ต้องนำส่ง WHT
อยากให้ระบบจัดเก็บ 50 ทวิ และคำนวณภาษีอัตโนมัติไหม? Kitslancer มี feature บันทึก Invoice แต่ละใบพร้อมข้อมูล WHT ครบ — ปลายปีกด export แล้วเอาตัวเลขไปกรอก e-Filing ได้เลย ใช้งานฟรี