---
title: "ลูกค้าไม่จ่ายเงิน: 7 วิธีตามหนี้ตามกฎหมายไทย (ใช้ได้จริง)"
description: "งานส่งแล้ว ใบแจ้งหนี้ส่งแล้ว แต่ลูกค้าเงียบ คู่มือตามหนี้ฉบับ freelance ไทย — จากทวงถามสุภาพ → สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค → ฟ้องศาลแพ่ง"
pubDate: 2026-05-20T00:00:00.000Z
author: "ทีม Kitslancer"
tags: ["กฎหมาย", "ลูกค้า", "freelance", "การเงิน"]
url: https://kitslancer.com/blog/client-not-paying-7-ways-to-collect/
---

ส่งงานแล้ว ลูกค้าบอก "เดี๋ยวโอน"

ผ่าน 7 วัน เงียบ → 14 วัน เงียบ → 30 วัน เริ่มอ่านข้อความแต่ไม่ตอบ → 60 วัน หายไปจากโลก

ถ้าเคยเจอ — คุณไม่ใช่คนเดียว **freelance ไทย 60-70% เคยโดนเบี้ยวเงินอย่างน้อย 1 ครั้ง** ในชีวิตการทำงาน

บทความนี้รวม **7 ขั้นตอนตามหนี้ตามกฎหมายไทย** เรียงจากเบาไปหนัก — เริ่มจากสุภาพ ลงท้ายที่ศาล

> ⚠️ **ข้อสังเกต:** ข้อมูลนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะคดี กรณีมูลค่าสูงหรือซับซ้อน ควรปรึกษาทนายความ

## ก่อนเริ่ม: รู้ฐานกฎหมายก่อน

การจ้าง freelance อยู่ภายใต้ **สัญญาจ้างทำของ** ([ป.พ.พ. มาตรา 587-607](https://www.krisdika.go.th)) — แม้ไม่ได้เซ็นสัญญาเป็นกระดาษ แต่ถ้ามีหลักฐาน chat/email ตกลงเรื่องงาน-ราคา **ก็ถือเป็นสัญญาที่บังคับได้ตามกฎหมาย**

อายุความ: **2 ปี** นับจากวันส่งมอบงาน ([ป.พ.พ. มาตรา 193/34](https://www.krisdika.go.th)) — เกินกว่านี้ฟ้องไม่ได้

หลักฐานที่ต้องเก็บ:
- chat/email ตกลงงาน (capture ทั้ง thread)
- ใบเสนอราคา / quote / สัญญา (ถ้ามี)
- ไฟล์งานที่ส่งมอบ + email/chat ที่ส่งงาน
- ใบแจ้งหนี้ (Invoice) ที่ออกไปแล้ว
- chat ทวงถามทุกครั้ง

## 1. ทวงถามสุภาพ + กำหนดวันชัดเจน (Day 7-14)

หลังครบกำหนด **อย่าเริ่มดุ** — ทวงถามแบบ professional

ตัวอย่างข้อความ:

> สวัสดีค่ะคุณ X ไม่ทราบว่าใบแจ้งหนี้ #2026-001 ลงวันที่ DD/MM ครบกำหนดวันที่ DD/MM ที่ผ่านมาได้รับสะดวกไหมคะ
> ถ้ามีปัญหาหรือเอกสารไม่ครบ แจ้งได้นะคะ จะได้ช่วยแก้ไข
> ขอบคุณค่ะ

**Why this works:** ลูกค้าบางคน "ลืม" จริงๆ ไม่ใช่เบี้ยว — ให้โอกาส 1 ครั้ง

**Why limit:** ถ้าครบ 14 วันหลังทวงครั้งแรกแล้วยังเงียบ → ขึ้น step 2

## 2. หนังสือทวงถามอย่างเป็นทางการ (Formal Letter)

ขั้นนี้คือส่ง **หนังสือทวงถาม** (Demand Letter) — เป็นจดหมายลายลักษณ์อักษร ส่งทาง EMS ขอใบเสร็จเก็บไว้

โครงสร้างหนังสือ:

```
เรื่อง  ขอชำระค่าจ้างค้างชำระตามใบแจ้งหนี้ #XXX

เรียน  คุณ XXX

ตามที่ท่านได้ว่าจ้างให้ข้าพเจ้าจัดทำ [งาน] มูลค่า XX,XXX บาท
ตามใบแจ้งหนี้เลขที่ XXX ลงวันที่ DD/MM/YYYY กำหนดชำระภายใน DD/MM/YYYY

บัดนี้ ครบกำหนดชำระแล้ว ท่านยังมิได้ชำระเงินดังกล่าว
ข้าพเจ้าจึงขอให้ท่านชำระเงินจำนวน XX,XXX บาท
ภายใน 7 วันนับแต่ได้รับหนังสือฉบับนี้

หากเลยกำหนด ข้าพเจ้าจำเป็นต้องดำเนินการตามกฎหมาย
```

**สำคัญ:** จดหมายแบบนี้คือ **หลักฐานทางกฎหมาย** ถ้าต้องฟ้อง — เป็นการแสดงว่าคุณ "ทวงถามแล้ว" ตามกระบวนการ

**ค่าใช้จ่าย:** EMS ~50 บาท

## 3. ติดต่อผ่าน LINE Official / โทรศัพท์ + บันทึก

หลังส่งจดหมาย 7 วัน ยังเงียบ → โทร + chat อีกครั้ง

**Pro tip:** เปิด record การโทร (ตามกฎหมายไทยทำได้หากเป็นการสนทนาที่ตัวเองเป็นคู่สนทนา) — เป็นหลักฐานเพิ่ม

ถ้าเป็นบริษัท → หาเบอร์ติดต่อ HR หรือฝ่ายบัญชี เพราะบางทีคนติดต่อหลักลาออก/ย้ายแผนกไปแล้ว เลยไม่มีใครรับผิดชอบใบนี้

## 4. ลงทุนกับการ "แจ้ง" สาธารณะ (โซเชียลมีเดีย)

อันนี้คือ "นุ่มกว่าฟ้องแต่แรงกว่าทวง" — โพสต์ในกลุ่ม freelance หรือ Twitter/X แบบไม่ระบุชื่อตรง แต่ระบุ pattern พอให้คนในวงการรู้

**Why:** ลูกค้าหลายเจ้าเบี้ยวเพราะคิดว่า freelance ตัวคนเดียวไม่กล้าโวย — พอเห็นว่าเรื่องจะลงโซเชียล มักจะรีบจ่าย

**ระวัง:**
- **หมิ่นประมาท** ([ป.อาญา มาตรา 326](https://www.krisdika.go.th)) — อย่าด่า/สบถ/กล่าวหาเกินจริง
- **PDPA** — ระวังการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล (ชื่อ-เบอร์-รูป) ของลูกค้า อาจโดน [คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล](https://www.pdpc.or.th) ดำเนินคดีกลับ
- โพสต์แบบ **ข้อเท็จจริงเท่านั้น** เช่น "บริษัท X ยังไม่จ่ายค่าจ้าง YY,YYY บาท ตั้งแต่ DD/MM (เอกสารพร้อม)" — ไม่ใส่ความคิดเห็นเชิงดูถูก

## 5. ร้องเรียน สคบ. (สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค)

ถ้าลูกค้าเป็น **บริษัท/ห้าง** ไม่ใช่บุคคลธรรมดา และเป็นกรณีจ้างทำของ — อาจร้อง [สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)](https://www.ocpb.go.th) ได้

**Why:** สคบ. มี process ไกล่เกลี่ย — บริษัทส่วนใหญ่ไม่อยากให้เรื่องไปถึง สคบ. เพราะมีผลต่อ reputation

**ขั้นตอน:** กรอกแบบฟอร์มร้องเรียนออนไลน์ที่เว็บ สคบ. แนบเอกสาร หลักฐาน chat/invoice/หนังสือทวงถาม → รอเจ้าหน้าที่ติดต่อกลับ

> 💡 ขั้นนี้ใช้เวลา 30-90 วัน — ระหว่างนี้อย่าหยุดติดต่อลูกค้า เพราะถ้าเค้าเริ่มจ่ายหลังคุณยื่นเรื่องไปแล้ว ขอ withdraw เคสได้เสมอ

## 6. ฟ้องศาลแพ่ง (Small Claim Court สำหรับมูลค่า ≤ 300,000)

ถ้ายอดค้าง **ไม่เกิน 300,000 บาท** → ฟ้องในระบบ **คดีมโนสาเร่** (Small Claims) ที่ศาลแพ่ง

ข้อดี:
- ไม่ต้องมีทนาย (แต่แนะนำให้ปรึกษา)
- ค่าธรรมเนียมต่ำ (ประมาณ 2% ของทุนทรัพย์ ไม่เกิน 1,000 บาท สำหรับมโนสาเร่)
- ใช้เวลาเฉลี่ย 4-8 เดือน

ขั้นตอน:
1. ไปศาลแพ่งในเขตที่จำเลย (ลูกค้า) อยู่ ขอ "คำฟ้องมโนสาเร่"
2. กรอกฟอร์ม + แนบหลักฐาน
3. ศาลนัดไกล่เกลี่ยก่อน
4. ถ้าไกล่เกลี่ยไม่ได้ → สืบพยาน → พิพากษา

**Pro tip:** ศึกษาที่ [สำนักงานศาลยุติธรรม (coj.go.th)](https://www.coj.go.th) หรือเรียกใช้บริการทนายผ่าน [สภาทนายความ (lawyerscouncil.or.th)](https://www.lawyerscouncil.or.th) ถ้ามูลค่าสูงเกิน 100,000 บาท

## 7. ฟ้องศาลแพ่งคดีสามัญ (มูลค่า > 300,000)

ยอดเกิน 300,000 → ต้องฟ้องคดีสามัญ ซึ่ง:
- ต้องมีทนาย (ค่าทนาย 10-20% ของทุนทรัพย์)
- ค่าธรรมเนียมศาล 2% ของทุนทรัพย์
- ใช้เวลา 1-2 ปีขั้นต่ำ

**คุ้มไหม?** คำนวณก่อน:

```
ค่าธรรมเนียมศาล (2%):       2,000 บาท (ทุน 100K)
ค่าทนาย (15%):              15,000 บาท
เวลา 1 ปี = opportunity cost
─────────────────────────────────
Total cost ~ 17,000+
```

ถ้ามูลค่าหนี้ < 50,000 → มักไม่คุ้มฟ้องคดีสามัญ (แต่คุ้มคดีมโนสาเร่ถ้าทำเอง)

## ตารางสรุป: เลือกขั้นตอนตามสถานการณ์

| สถานการณ์ | ขั้นตอนแนะนำ | ต้นทุน |
|---|---|---|
| ค้างชำระ < 14 วัน | ทวงสุภาพ | ฟรี |
| ค้าง 14-30 วัน | จดหมายทวงถาม EMS | ~50 บาท |
| ค้าง 30-60 วัน + บริษัท | ติดต่อ HR/บัญชี + พิจารณา สคบ. | ฟรี |
| ค้าง 60+ วัน, มูลค่า < 300K | ฟ้องคดีมโนสาเร่ | < 1,000 บาท |
| ค้าง 60+ วัน, มูลค่า > 300K | จ้างทนายฟ้องคดีสามัญ | 17K+ |
| ลูกค้าเป็นบุคคลธรรมดา + ไม่มีหลักฐาน | ยอมตัด loss + เรียนรู้ | (ทางจิตใจ) |

## วิธี "ป้องกัน" ดีกว่าตามหนี้

ที่ดีที่สุดคือ **ไม่ต้องไปถึงขั้นตามหนี้** — defensive measures:

1. **Deposit 30-50%** ก่อนเริ่มงานเสมอ — กรอง client ที่ไม่จริงจังออกได้ครึ่งหนึ่ง
2. **Milestone payment** — งานยาว แบ่งจ่ายเป็น 3 รอบ ส่ง deliverable ก่อนรับเงินรอบถัดไป
3. **เก็บ source file** จนกว่าจะได้รับเงินครบ — ส่งงาน preview/watermark ก่อน
4. **ระบุ late fee** ในสัญญา (1.5% ต่อเดือนได้ตามกฎหมายไทย)
5. **เช็ค track record** ก่อนรับงาน — google ชื่อบริษัท + คำว่า "ค้างชำระ" / "เบี้ยว"

> 💡 Kitslancer มี feature ติดตามสถานะการจ่ายเงินของลูกค้าแต่ละเจ้า → เห็นในแว้บเดียวว่าใครจ่ายตรง ใครจ่ายช้า ช่วย flag client ที่ควรขอ deposit สูงขึ้นในงานครั้งถัดไป (ดูเพิ่มเติม [10 red flag ลูกค้า](/blog/10-red-flag-client-warning-signs/))

## สรุป: Action Plan ตามหนี้

- Day 0-7 หลังครบกำหนด → ทวงสุภาพ
- Day 7-14 → ทวงครั้งที่ 2 + กำหนดวันสุดท้าย
- Day 14-21 → ส่งหนังสือทวงถามทาง EMS
- Day 21-30 → ติดต่อ HR/บัญชี (ถ้าเป็นบริษัท)
- Day 30+ → พิจารณา สคบ. หรือฟ้องศาล
- ตลอด process → เก็บหลักฐาน **ทุก** การติดต่อ

อย่าให้ผ่าน **2 ปี** เด็ดขาด — อายุความหมด ฟ้องไม่ได้แล้ว

## แหล่งข้อมูลอ้างอิง

- [ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ — สัญญาจ้างทำของ & อายุความ](https://www.krisdika.go.th) (มาตรา 587-607, 193/34)
- [สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.)](https://www.ocpb.go.th) — ร้องเรียนออนไลน์
- [สำนักงานศาลยุติธรรม](https://www.coj.go.th) — ข้อมูลคดีมโนสาเร่
- [สภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์](https://www.lawyerscouncil.or.th) — หาทนาย/ปรึกษาฟรี
- [สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPC)](https://www.pdpc.or.th) — กรณีต้องเปิดเผยข้อมูลลูกค้าในที่สาธารณะ
- บทความที่เกี่ยวข้อง: [10 red flag ลูกค้าที่จะเป็นปัญหา](/blog/10-red-flag-client-warning-signs/)

---

การ "ไม่โดนเบี้ยว" 90% เริ่มจากการคัดกรองลูกค้าให้ดีตั้งแต่ต้น + ออกใบเสนอราคา/สัญญาที่รัดกุม Kitslancer มี feature ออกใบเสนอราคา/Invoice พร้อมระบุ payment term, deposit, และ late fee อัตโนมัติ — ลด admin work ครึ่งหนึ่ง และทำให้ตามหนี้ง่ายขึ้นเพราะมีเอกสารเป็นระบบทุกใบ